11 دسامبر 2024 - برخی از بیماران مبتلا به دیابت به یک بیماری جدی به نام کاردیومیوپاتی دیابتی مبتلا می شوند که به کندی پیش می رود و نمی توان آن را مستقیماً به فشار خون بالا یا سایر اختلالات قلبی عروقی نسبت داد. این اختلال در عملکرد قلب که اغلب کمتر تشخیص داده می شود، یکی از علل اصلی مرگ و میر در بیماران دیابتی است و افراد مبتلا به دیابت نوع 1 و نوع 2 را تحت تاثیر قرار می دهد.هم اکنون هیچ درمان دارویی خاص یا یک پروتکل بالینی تایید شده ای برای رسیدگی به این بیماری وجود ندارد.

مطالعه ای که در مجله Pharmacological Research منتشر شده است، یک هدف بالقوه را توصیف می کند که می تواند به طراحی استراتژی های درمانی جدید برای درمان خاص کاردیومیوپاتی دیابتی کمک کند.

این مقاله اثرات مفید فعال کردن یک پروتئین - گیرنده هسته‌ایPPARβ/δ - را بر این بیماری توصیف می‌کند که در تمام سلول‌های بدن و به ویژه در اندام‌ها و بافت‌هایی که متابولیسم فعال‌تری دارند مانند عضله اسکلتی، قلب، کبد یا بافت چربی، فراوان است.

پروتئینی که در پاتولوژی های قلبی دخیل است

تغییرات در متابولیسم، التهاب، فیبروز و مرگ سلول های قلبی در اثر آپوپتوز برخی از علل ایجاد کاردیومیوپاتی دیابتی هستند. این مطالعه نشان می‌دهد که فعال‌سازی گیرنده ی PPARβ/δ می‌تواند به کند کردن فرآیندهای التهاب و فیبروز در مدل‌های حیوانی آزمایشگاهی و سلول‌های قلبی انسان در شرایط هایپرگلایسمی کمک کند.

فاکتور PPARβ/δ فراوان ترین عضو خانواده ی گیرنده فعال شده با تکثیر پراکسی زوم (PPAR) در قلب است. با این حال، یکی از رهبران این مطالعه، دکتر وازکوئز-کاررا از دانشکده داروسازی و علوم غذایی UB و مؤسسه زیست پزشکی UB، خاطرنشان کرد که "مخزن انرژی موجود در آن به سختی برای حفظ عملکرد قلب برای بیش از 10 ثانیه کافی است، یک منبع ثابت انرژی که از طریق اکسیداسیون اسیدهای چرب (70٪) و به میزان کمتر از سایر سوبستراهایی مانند گلوکز یا لاکتات بدست می آید که از طریق خون تامین می شود."

دکتر وازکوئز-کاررا افزود: بیشتر این آسیب‌شناسی‌ها با کاهش فعالیت رونویسی PPARβ/δ مرتبط هستند و در واقع، پیشنهاد شده است که فعال‌سازی آن می‌تواند برای درمان این بیماری ها مفید باشد. کاهش فعالیت این پروتئین همچنین در ایجاد چندین اختلال قلبی نقش دارد، همچنین نقش مهمی در تنظیم التهاب و بازسازی بافت ایفا می کند.

التهاب، فیبروز و کاردیومیوپاتی دیابتی

در دیابت یا چاقی، مقاومت به انسولین در میوکارد باعث می شود که قلب انرژی را تقریباً منحصراً از اکسیداسیون میتوکندریایی اسیدهای چرب دریافت کند. این باعث تجمع چربی در میوکارد می شود و منجر به سمیت چربی(لیپوتوکسیسیتی) می شود که در نتیجه عضله قلب به اکسیژن بیشتری نیاز می یابد.

هایپرگلایسمی دیابتی و لیپوتوکسیسیتی از طریق فعال شدن فاکتورهای رونویسی پیش التهابی و پروفیبروتیک(NF-қB  وAP-1) باعث التهاب و فیبروز قلبی می شود. پس از فعال شدن، این عوامل فرآیند بازسازی قلب را هدایت می کنند، که سفتی میوکارد را افزایش می دهد و ریلکسیشن قلب (دیاستول) را پس از انقباض (سیستول) مختل می کند.

فعال شدن NF-қB وAP-1، همراه با فعالیت پروتئین کیناز فعال شده با میتوژن (MAPK) باعث مرگ سلولی کاردیومیوسیت ها می شود که همچنین به اختلال عملکرد انقباضی در کاردیومیوپاتی دیابتی کمک می کند. پروفسور پالومر از موسسه تحقیقاتیSant Joan de Déu ، که به عنوان متخصص مرکز تحقیقات بیومدیکال شبکهدیابت و بیماری متابولیک مرتبط، این مطالعه را رهبری کرد، گفت: "همه این فرآیندها با هم منجر به ریمدلینگ خارج سلولی قلب، اختلال عملکرد انقباضی، هایپرتروفی بطن چپ و کاردیومیوپاتی متسع شده و در نهایت منجر به نارسایی قلبی می شود."

پروتئین PPARβ/δ در کاردیومیوپاتی دیابتی چگونه عمل می کند؟

تا به امروز مشخص شده بود که فعال شدن PPARβ/δ در قلب می تواند از اختلالات متابولیک در طول دیابت و چاقی جلوگیری کند. این به جلوگیری از نارسایی قلبی، ناتوانی قلب در پمپاژ موثر خون به تمام اندام ها و بافت های بدن کمک می کند.

بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از سلول‌های قلبی کشت‌شده انسانی، اثر مفید پروتئین PPARβ/δ در کاردیومیوپاتی دیابتی به توانایی آن در مهار مسیر MAPK مرتبط است.

استرس اکسیداتیو، هایپرگلایسمی و لیپوتوکسیسیتی نیز به تسریع التهاب، فیبروز و آپوپتوز سلول‌های قلبی در کاردیومیوپاتی دیابتی از طریق فعال‌سازی کینازهای پروتئینی فعال‌شده با میتوژن‌ها (MAPKs) معروف هستند که همچنین بر بازسازی بافت پس از انفارکتوس میوکارد تأثیر می‌گذارد.

دکتر وازکز-کاررا گفت: «بنابراین جای تعجب نیست که مهار این MAPKها می تواند از التهاب و فیبروز نه تنها در قلب، بلکه در سایر اندام ها و بافت ها مانند کبد، ریه، کلیه یا حتی ماهیچه های اسکلتی در شرایط مختلف پاتولوژیک جلوگیری کند."

جستجو برای درمان های جدید

در آگوست 2024، سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) استفاده از آگونیست انتخابی جدید PPARβ/δ به نام seladelpar را برای درمان کُلانژیت اولیه صفراوی، یک بیماری نادر و مزمن که مجاری صفراوی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و می‌تواند باعث آسیب شدید کبدی شود، تأیید کرد. از فوریه، درخواست مجوز بازاریابی برای این دارو در اتحادیه اروپا در حال بررسی است.

محققان نتیجه گیری می کنند: در این سناریوی سلامت جهانی، تصور می شود که شرکت های داروسازی می توانند به طور فزاینده ای به تحقیق و توسعه چنین داروهایی برای درمان کاردیومیوپاتی دیابتی علاقه مند شوند.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2024-12-diabetic-heart-disease-therapy.html